Toets "Enter" om naar de inhoud te gaan

#44 Durf-interview Burgemeester Heerenveen Tjeerd Van der Zwan: “Zonder strijd krijg je het verlammende van angst niet weg.”

We hebben allemaal wel eens “iets” gedurfd in ons leven.

In deze interviews spreek ik met mensen die ik een tijd terug heb ontmoet en nu opnieuw ontmoet. Ik ben benieuwd wat zij in dat tijdspad gedurfd hebben.

Ik heb Tjeerd van der Zwan in de jaren ’90 ontmoet toen wij beiden werkten bij de toenmalige Arbeidsvoorziening. Tjeerd was toen al politiek actief in Lelystad. Nu is hij al enige tijd burgemeester in Heerenveen. We volgen elkaar op Social Media en hebben zo nog contact met onze oud-collega’s.

We praten elkaar bij over de woonplek, de kinderen en wie we nog van onze oud-collega’s zien.

Tjeerd is naar eigen zeggen toevallig in burgermeesterschap gerold. Van een plaatselijk PvdA bestuurder werd hij raadslid daarna wethouder en verving op een zeker moment de burgemeester. Hier moest hij zijn beeld van het burgemeesterschap bijstellen. Het was minder linten knippen dan hij dacht. Het vervangen van een burgemeester bleek leuk te zijn, hij kon een verschil maken en een gezicht zijn voor de samenleving. Dat werkte goed voor Tjeerd: aangesproken worden en bereikbaar zijn. Iets wat hij nog steeds belangrijk vindt.

Ik was benieuwd in hoeverre durf een rol speelde in de loopbaan- en levenskeuzes die volgden.

We voeren het gesprek verder aan de hand van de 8 attributen die durven kunnen ontwikkelen.

 

Braintrainer

Het brein werkt volgens een lefsysteem en een durfsysteem. Keuzes worden primair of meer secundair gemaakt, intuïtief of weloverwogen.

Tjeerd is geen grote lefgozer. Hij vindt zichzelf niet extreem moedig. Ook merkt hij op:

“Des te ouder ik word, des te minder ik durf, ik wielren veel en ben nu banger om te vallen dan vroeger.”

Het intuïtieve speelde bij Tjeerd meer toen hij politiek actief werd. Dit kwam eigenlijk voort uit woede:” Ik gaf les op een school. Deze werd opgeheven en ik vond dat dat niet kon!” De weg die hij vond om iets met zijn woede te doen lag in de politiek.

Gaandeweg werd hij meer weloverwogen: “Als je ergens langer zit en je bent ergens niet mee eens dan acteer je meer weloverwogen. Ik probeerde het dan zo te maken dat het wel kan door medestanders te vinden of door de omstandigheden zo te maken dat iets toch lukte.” Toch blijft de eerste aanzet altijd intuïtie voor Tjeerd. Daarna beredeneert hij meer. “Het een kan niet zonder het ander”.

Zelfvertrouwen speelt ook een rol volgens Tjeerd. Je ontwikkelt een soort onkwetsbaarheid qua zelfvertrouwen, waardoor je erop kunt vertrouwen dat het goed komt. “Dan ontwikkel je een soort constellatie waarbij je op jezelf durft te vertrouwen.”

 

Accepteer angst en ga ermee om;

Hoe keek en kijk je naar je eigen kwetsbaarheid?

Hoe ging en ga je met angst om?

Volgens Tjeerd zijn de echte grote beslissingen in je leven vaak intuïtief en op gevoel. “Je moet leren omgaan met angst, je weet dat het er is en je merkt wat de grenzen zijn. Je moet deze overwinnen”. Tjeerd vindt niet dat je angst moet accepteren maar juist de strijd aan gaan.

Want angst maakt je minder effectief:

“Zonder strijd krijg je het verlammende van angst niet weg.”

Het werkt wanneer je jezelf met een oncomfortabele situatie comfortabel maakt volgens Tjeerd. (Zie ook mijn blog RS )

Tjeerd haalt zijn sollicitatie naar het burgemeesterschap aan: “Kom je daar, zit je met 15 mensen aan een tafel en jij moet jezelf presenteren, hoe word je daar comfortabel in?”

Wat volgens Tjeerd werkt is oefenen en doen. “En verbeeld jezelf ook eens aan de andere kant, zijn zij net zo zenuwachtig?  Kijk naar de situatie en beredeneer dan ook eens vanuit je eigen principes: waarom wil ik dit?” Voor Tjeerd was het opkomen voor anderen die dat minder kunnen.

 

De context en de competenties;

Binnen welke context durfde je meer of minder? Wat werkte er wel of niet?

Welke competenties heb je ontwikkeld daarbij?

Als burgemeester merkt hij dat hij de competentie “gezaghebbend” heeft ontwikkeld om te kunnen durven. “Als een gezaghebbende spreken en dat uitstralen, dan kun je als burgemeester meer gewicht geven aan wat je zegt. Elke context heeft zijn eigen procedures, als je die goed kent, kun je je zekerder voelen!”

Daarnaast gebruik maken van je invloed en rolinvulling scheelt enorm volgens Tjeerd. “Als een burgemeester iets zegt….”

Verder geeft het kennen van de spelregels en het hebben van informatie je altijd een voorsprong waardoor je makkelijker durft, zegt hij.

 

De waarde-code;

Welke leidraad heb je inmiddels voor jezelf ontwikkeld? Wat is voor jou het juiste midden?

Tjeerd zal altijd opkomen voor de underdog: “Daar sta ik voor en hou ten alle tijde de menselijkheid erin!” Een voorbeeld is dat Tjeerd opkwam voor het vinden van een plek voor een islamitische school. De regel is dat de school op het gebied is waar veel leerlingen zijn. Toch wilde men deze school het liefst in een industriegebied plaatsen. Hier maakte Tjeerd zich sterk en kreeg voor elkaar dat de school de plek kreeg die het verdiende.

 

Het moment van durven: het kantelmoment;

Wat was jouw kantelmoment en wat zei jouw ethische stem?

Tjeerd ethische stem zegt:

“Gelijke monniken en gelijke kappen”.

Dit gold ook voor de vestiging van een AZC. Daar was weerstand tegen. Dan moet je daar mee omgaan en op het juiste moment je stem laten. “Anders komt er nergens een AZC!”.

En ja, toen kwam er ook een AZC.

 

Word een risicomanager!

Hoe weeg jij risico’s af? Toen en nu?

Tjeerd: “Risico’s moet je aanvaarden en dan kunnen zeggen dat je in ieder geval je je best hebt gedaan, daarna analyseren en jezelf afvragen is de nieuwe situatie voor mij aanvaardbaar”.

Tjeerd checkt voor zichzelf of hij in bepaalde situaties het ook kan waarmaken. Tjeerd: “Net zoals soms bij ondernemers toch? Bij grote risico’s vraag je als ondernemer toch ook af of je moet doorgaan of stoppen?”. We merken in ons gesprek dat je deze pittige beslissingen niet te vaak moet hoeven te nemen, niet telkens een ultieme consequentie hoeven te ervaren. Ook komt demissionair Minister President Rutte langs. Tjeerd: “Rutte is een natuurlijke risicomanager, daar heb ik bewondering voor”. Beiden vinden we wel dat in het managen van risico’s je je houdbaarheidsdatum in de gaten moet houden.

Om risico’s goed in te schatten moet je kritisch blijven. Tjeerd: “Iedereen zegt dat je geweldig bent dus ik heb ook kritische mensen om mij heen verzameld. De meest kritische is mijn vrouw. Maar ik zoek ook juist medewerkers die mij uitdagen en kunnen relativeren. ”

 

Deal met belemmerende factoren & Pak de positieve kansen!

#hoedan? Toen en nu?

 

Een belemmerende factor is dat je te lang kan blijven hangen aan de job vindt Tjeerd. “Probeer te relativeren en zaken soms minder belangrijk voor jezelf maken.”

Als je dat doet durf je meer, volgens Tjeerd. “Dat betekent dat ik me kwetsbaar moet kunnen opstellen en dat ook laten zien aan anderen.”

 

Support en borging:

Welke personen in uw omgeving werken stimulerend in relatie tot jouw doelen?

Tjeerd: “Mijn 1e baas van het Landelijk bureau racismebestrijding was echt een voorbeeld. Met name leerde hij mij ook fouten maken. En daarvan te leren. Dat heeft echt een basis gelegd.”

Nu is mijn vrouw belangrijk. Zij maakt mij een andere burgemeester. Naast dat zij een fijne persoonlijkheid is, kijkt zij ook naar kansen en stimuleert om feedback te vragen aan bijvoorbeeld een collega.”

We ronden het gesprek af met de afspraak nog eens koffie te drinken en samen naar Heerenveen – Ajax te gaan.

 

Dank Tjeerd!

 

Foto’s: Tjeerd van der Zwan

Graphics: Noa Boeijnga

Schrijf als eerste een reactie

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.