Toets "Enter" om naar de inhoud te gaan

Rob Smits Posts

#62 Lessen uit Koud Water Zwemmen: Overmoed werkt niet!

Wat is overmoed?
Het is het verschil tussen wat we daadwerkelijk presteren en wat we denken te presteren. Waarom krijgen overmoedige mensen juist wel de ruimte?
Ik hoorde laatst dat als we door een eigen fout onze auto in de prak rijden, denken we nog steeds dat we beter kunnen autorijden dan de persoon van de auto die we net in de prak hebben gereden. We focussen op het bovengemiddeld zijn en daar beginnen we al jong mee.
Uit onderzoek blijkt dat van een miljoen scholieren in de VS zeker 70 procent de eigen leiderschapskwaliteiten zag als bovengemiddeld. Slechts 2 procent zag zichzelf als onder het gemiddelde. En uiteraard heeft ONS bedrijf meer kans op succes dan een gemiddelde bedrijf in de branche.
Wij zijn allemaal de beste chauffeur toch? Wie zegt van zichzelf dat hij een ondergemiddelde chauffeur is?
Maar liefst 94 procent van de Amerikaanse professoren zag de eigen prestaties als bovengemiddeld. Hoe zouden zij zichzelf als chauffeur zien?
En… we denken ook nog dat onze inschatting altijd passend en onbevooroordeeld is. We kunnen dat ook zelfs beter dan de anderen in onze omgeving, zo meldt een studie fijntjes.
Wie gelooft dat hij beter is, staat net even een treetje hoger op de sociale ladder. Geloven dat je beter bent zorgt ervoor dat je dat ook laat weten en geeft je vertrouwen. Het maakt je kalmer en je bent vaak overtuigender.
Stel: je begint met Koud Water Zwemmen. Je hebt een workshop gehad van een goeroe en je gelooft dat je alles aankunt! Koud water, stenen breken en over vuur lopen!
Anderen mensen zien je niet als overmoedig, maar vinden je – in ieder geval een tijdje – gewoon geweldig. En jij wordt daar ook trots en blij van. Je denkt meer te kunnen dan je nu al kan.
En dan komt de confrontatie. De huidige watertemperatuur is 9 graden en je besluit ook anderen mee te nemen met zwemmen. De een raakte in paniek, de ander bleek nauwelijks nog aanspreekbaar, het is allemaal net goed gegaan.
Verkeerde inschattingen, onrealistische verwachtingen en ronduit risicovolle beslissingen zijn het gevolg van de overmoed.
#hoedanwel?
  • Niet sturen op applaus maar op inzicht.
  • Pluis je bewezen prestaties uit en neem hier inzichten uit mee.
  • Bereid je voor met data en realistische doelen.
  • Zorg voor een bescheiden zelfinzicht.
Reageer

#61 Zou je “koud-water-zwemmen” eens durven te proberen?

Beginnen:
Koud water zwemmen heeft geen geheimen, het is een kwestie van beginnen en doorzetten.
Gewoon beginnen met koud af douchen. Start met een keer per week, waarbij je de tijd dat je doucht steeds meer verlengd. Stap eruit als je je niet op je gemak voelt en stel geen tijddoelen in om eronder te blijven. Volg je gevoel.
De vervolgstap is op dezelfde wijze een keer in het water te stappen. In het begin is het raadzaam om wel samen met iemand te gaan.
   Het is gemakkelijker om in de zomer te starten bij een watertemperatuur van 16 ° C of hoger. En daarvan uit verder op te bouwen.
Toch kun je nu ook al beginnen. Doe het dan wel met iemand die ervaren is.
En: werkt het nog niet accepteer dat dan en kies een warmer moment.
Het eerste wat er gebeurt als je in koud water komt, is de reactie op kou-ervaring- de eerste zucht, snelle ademhaling en verhoogde hartslag en bloeddruk.
En regelmaat werkt ook goed. Als je meerder keren per week gaat, wordt de kou-reactie van je lichaam steeds gehalveerd. Moet ik er wel bij zeggen bij gelijke omstandigheden. In mijn praktijk blijkt dat geen enkel moment en geen enkele plek hetzelfde is.
Wat wel blijft is een algemene gewenning: als je een paar weken in koud water mist, begin je niet helemaal opnieuw.
De belangrijkste bron van aanpassing die mensen hebben aan koude omgevingen zijn onze hersenen. Het lichaam heeft een beperkte capaciteit om zich aan te passen aan de kou. Ons brein kan het lichaam sturen hierin.
De rillingen:
Rillingen worden gestimuleerd om de diepe lichaamstemperatuur te verhogen wanneer een verlaging van de diepe lichaamstemperatuur optreedt. Het werkt door onvrijwillige samentrekking van de spieren om warmte te genereren en maakt bewegingen zoals zwemmen moeilijk te coördineren.
De hypotherme aanpassing vermindert de hoeveelheid rillingen die optreedt wanneer de diepe lichaamstemperatuur wordt verlaagd. Door herhaaldelijk zwemmen in koud water dat de diepe lichaamstemperatuur verlaagt, vermindert dit de rillende reactie. Dit heeft het effect dat de zwemmer de beweging kan coördineren, maar ten koste van een grotere diepe lichaamskoeling in vergelijking met iemand die rilt. De vermindering van de rillingsrespons is temperatuurspecifiek, als de diepe lichaamstemperatuur afkoelt tot boven de normale daling van de diepe lichaamstemperatuur, wordt de rillingsrespons opnieuw gestimuleerd.
Het belangrijke punt om op te merken is dat de diepe lichaamstemperatuur waarbij rillingen optreden bij iemand die is aangepast dichter bij de staat van klinische hypothermie ligt (kernlichaamstemperatuur is 35 ° C) dan niet-aangepaste individuen. Daarom moeten degenen die koud aangepast zijn, ‘naar hun eigen lichaam luisteren’ in plaats van het geklets aan de waterkant. Als ze beginnen te rillen, moeten ze uit het water komen en beginnen met het opwarmen.
De tijdsduur:
De tijdsduur in het water is niet alleen een weerspiegeling van de staat van aanpassing, maar een combinatie van factoren die betrekking hebben op elk individu, waaronder hun massa, vetheid, fitness, voedingsregime en hoe lang de persoon stilstaat. Recente technologie en onderzoek suggereert het bestaan van bruin vetweefsel (BAT) bij volwassen mensen; eerder werd gedacht dat dit soort vet alleen aanwezig was bij baby’s. Er is nu echter vastgesteld dat het voorkomt bij sommige personen die blootgesteld zijn aan koude, maar de mate waarin dit bijdraagt aan thermoregulatie wanneer zwemmen in koud water niet is vastgesteld.
Dus:
Koud water zwemmen heeft geen geheimen, het is een kwestie van beginnen en doorzetten.
Gewoon beginnen met koud af douchen. Start met een keer per week, waarbij je de tijd dat je doucht steeds meer verlengd. Stap eruit als je je niet op je gemak voelt en stel geen tijddoelen in om eronder te blijven. Volg je gevoel.
Reageer

#60 Material Matters: laten we elkaar comfort geven in een oncomfortabel moment.

Ik zag vorige week een reactie van Peter Goldsteijn op een bericht van de Gemeente Zaanstad over de afbraak van het Zaanse Zwembad.
Een vraag die hij stelde was of er ook een “Materialenpaspoort” zou komen.
Hij refereerde hierbij naar Thomas Rau en zijn boek Material Matters. Ik dacht zelf aan de inspirerende lezing die Rau gaf vanuit De Maatschappij/De Corner vorig jaar in augustus. Daarop heb ik zijn boek direct gekocht en ben gaan lezen.
Alles is tijdelijk, alleen de gevolgen zijn permanent stelt Rau. Momenteel ziet hij onze maatschappij als een roofbouw maatschappij wil graag ontwikkelen naar een oogst maatschappij.
Zijn lezing startte hij met een statement: “Natuur heeft altijd gelijk” En wij zijn te gast bij de natuur. En hoe gaan we om met deze gastvrijheid?
De aarde is een gesloten systeem, ons verblijf is tijdelijk en alles is even belangrijk. Hij geeft als voorbeeld:
“Een apparaat van 1000 euro is niets meer waard als een deel van 5 cent het niet meer doet.”
Verder reageren we veelal op actualiteiten en incidenten. Lange termijn denken en doen blijkt lastig. Tot op heden lijkt het alsof we geen keuzes maken.
We maken onvrijwillig alle veranderingen mee. En ons “zijn” is altijd tijdelijk, niets is permanent. Wij zijn reizigers in de tijd.
De schaarste die er is aan middelen kun je zien als dat alles een limited edition is. Alle materialen zijn dus “limited editions”. Wel is de bron “zon” ongelimiteerd.
Verder geeft Rau aan dat macht en verantwoordelijkheid nu gescheiden zijn. In een nieuwe economie wil hij dat juist samenbrengen. Dat zorgt dat bij elke keuze ook verantwoordelijkheid  hoort. Elk eigendom neemt verantwoordelijkheid met zich mee. Macht en verantwoordelijkheid zijn niet meer te scheiden.
In zijn lezing gaf Rau aan dat er een kadaster voor alle materialen zou moeten komen en de ingezet moet worden om 100 % afval te elimineren.
Alles wat eindig is moet je geïnventariseerd hebben. Feitelijk hebben we materialen gedeponeerd in de vorm van een gebouw.
Van mijn naar depot!
Vastgoed is los goed.
Van eigendom naar eigenslim.
Rau geeft aan dat we meer op een service basis moeten leren werken. Daarmee hou je verantwoordelijkheid bij eigenaar en deze levert dan de service. Dit vind je ook terug bij leaseconstructies.
Zou dit ook met coaching op durven werken? Duurzaam durven? Ik geloof het wel. Er is een circulaire potentie het is afhankelijk van de keuze van de mens.
DAAS Durf As A Service Designed to Performance
De trainer is de eigenaar van de training. En derhalve machthebber en verantwoordelijk. Designed to be updated: gewenste gebruiksduur zo lang mogelijk door updates. Gewenste gebruiksduur is maximaal te verlengen.
Wat betekent het verhaal van Rau dan verder voor ons als maatschappij?
  • We vernietigen nooit meer iets dat we nodig kunnen hebben;
  • We maken afspraken over wat nodig in plaats van mogelijk;
  • We gedragen ons als gast en de aarde is geen all inclusive buffet;
  • We kopen niets nieuws maar kijken eerst naar circulaire oplossingen;
Wat vraagt dat?
Voelen we ons niet verantwoordelijk genoeg, doen we meestal niets. Qua motivatie is er vaak 1 reden waarom je ergens wil zijn. Kies voor 100 redenen om er te zijn. We moeten zoveel mogelijk Kennedy’s zoeken om naar de maan te gaan. We moeten niet nadenken maar voordenken.
Mentaliteit met iets van zoveel mogelijk verdienmodel maar zo min mogelijk. Dit levert andere vragen en vraagt een andere mentaliteit: “Denken en doen in het kader van het nodige in plaats van het mogelijke.”
We stemmen ons handelen af op de tijdelijke behoefte. Elke optie heeft een einde. We weten alleen niet wanneer het zich aandient.
Ik weet dat ik rekening houdt met de toekomst vanwege het feit dat ik die niet ken.
De kunstenares Abramovic zegt het ook in haar documentaire: “”Je bent te gast op de aarde”.
Als we ons realiseren dat we de gast zijn kunnen we elkaar comfort geven in een oncomfortabel moment.
Reageer

#59 Corona heeft nog steeds impact merk ik, jij ook?

Corona heeft nog steeds impact merk ik, jij ook?
Klanten geven aan dat:

“Wat op het werk en in privé omgeving opvalt, is dat men nu meer last lijkt te hebben van hoge werkdruk. Wie weet doordat we naast het werk weer vol zitten met sociale verplichtingen. Dat is weer een kwestie van wennen.”

“Wat nu tegenvalt is het teruggekeerde fileleed op de weg.” 😉

Maar ook:

  • Dat men weer moet wennen aan alle geluiden die er een tijd bij het thuiswerken niet waren.
  • Dat het hybride werken weer nieuw gedrag vraagt.
  • Dat men zoekt hoe men overlegt en hoe je weer feedback geeft.
Ik zie dat we ons weer een beetje herpakken. Anderzijds blijft er een onzekerheid hangen omdat we niet weten wat de verdere ontwikkelingen exact zijn.
Het herpakken gaat samen met het weer grip & beweging krijgen. Door gedurfde keuzes die uitgesteld zijn alsnog te maken. En weer zelf “in control” zijn. 
Dat is nog niet zo makkelijk.
Daarom bied ik nu IKdurf aan. Een coachingstraject om te herpakken na Covid.
Ik ben benieuwd of ik je (of mensen die je kent) hiermee kan helpen?
Wellicht kan IKdurf – coachtraject iets voor jou of mensen die je kent zijn?
Hoe zou het zijn als je een nieuw startpunt hebt en:
  • Er daadwerkelijk een verandering op je werk, loopbaan of leven plaatsvindt?
  • Je durft te zeggen wat je wilt of vindt?
Na Ik Durf!:
  • weet je waar je nu staat en wat je te doen hebt;
  • functioneer je prettiger als professional en als persoon;
Of:
  • kun je meer zelf sturen in je eigen loopbaan;
  • heb je een realistisch beeld van je loopbaankansen op de arbeidsmarkt.
Mocht je interesse hebben of ken je iemand waarbij dit past?
Of mail of bel: info@rob-smits.nl of 06-302 99 754.
Reageer

#58 Stresscontrole en Koud water zwemmen: It’s all in the Mind!

De training van je brein bij koud water zwemmen stelt je in staat beter met stress om te gaan.
Koud zwemmen is een heel natuurlijke manier van trainen in het omgaan met stress.
In het koude water stappen is als een brandwondje op de huid, het is altijd  een belasting voor het lichaam. Dat geeft een stressreactie (mentaal en fysiek).
Maar “stress is niet wat er met je is gebeurd, maar HOE je het waarneemt”.
Voor ons lichaam is het koude water zelf (als stressfactor) niet het probleem, maar de manier, het mechanisme om het stress-effect op het lichaam te verwerken.
Het is geen toeval dat zwemmen in koud water steeds vaker wordt gebruikt in de strijd tegen depressie, stress en angsten. Tijdens het zwemmen trainen we de middelen van het lichaam die ons in staat stellen om met stress om te gaan.
Hoe verloopt dit proces fysiologisch?
De somatische ervaring wordt gecodeerd in het brein en omgezet in het GO – NO GO-commando in de basale ganglia.
De basale ganglia zijn een groep neuronen (ook wel kernen genoemd) die zich diep in de hersenhelften van de hersenen bevinden. De basale ganglia zijn voornamelijk betrokken bij het verwerken van bewegingsgerelateerde informatie. Ze verwerken ook informatie met betrekking tot emoties, motivaties en cognitieve functies.
Het cruciale punt is: welke kant gaat de stressreactie op? Via het indirecte pad of via het directe pad van de basale ganglia?
Optie 1. Het energieproces volgt een indirect pad.
In dit geval wordt het striatum geactiveerd, wat leidt tot de koppeling van de visuele en somato-sensorische cortex van de hersenen.
Dit deel ligt in het voorste gedeelte van de hersenen, waar somatische (lichaams) informatie wordt verwerkt. Dit omvat tast-, pijn-, temperatuur- prikkels.
Het resultaat is dat we tijdens het zwemmen ons verblijf in het koude water visueel en met de huid kunnen controleren. We letten op hoe wonderbaarlijk het wateroppervlak verandert, reageren op de schittering van de zon in het water, gefascineerd raken door meeuwen, voelen de brandende koelte van het water op de huid, enz.
Het zwemmen zelf, de verscheidenheid aan bewegingen leidt niet tot vermoeidheid en spierbelasting. Integendeel, na verloop van tijd neemt een gevoel van opgewektheid, een golf van kracht en lichtheid toe, naarmate de hormonen (dopamine, norepinefrine, serotonine) worden geactiveerd.
Serotonine werkt als een energiehormoon, een hormoon van vreugde. In dit geval scheidt de amygdala de energietoestand als veilig. In koud water voelen we ons zelfverzekerd, kalm en anticiperen we op meer energie tijdens het zwemmen.
Optie 2. Het energieproces volgt een direct recht pad.
Wanneer iemand bang is terwijl hij in koud water gaat ervaart hij een niet vrijwillige stress.
De stress-energie gaat via een directe weg van de basale ganglia en wordt omgezet in eenvoudige motorische acties. Als gevolg hiervan voel je een angst en angst, die wordt verergerd door verschillende associaties in de hersenschors: “Ik heb het koud … je kunt longontsteking krijgen, en als ik verdrinken “, etc.
Een persoon bevindt zich in een homeostatische onbalans en heeft geen gevoel van lichaamsenergie. In dit geval hoopt vermoeidheid zich snel op.
Bij elke volgende beweging van het lichaam neemt de belasting van de spieren toe, gaat de inspiratie verloren en neemt het bevende pad de controle over een lichaam over.
Het gevoel van kou dringt steeds meer door het lichaam. Het verlangen om uit het water te komen is overweldigend. Het lichaam is uiteindelijk niet bestand tegen de stressvolle effecten van koud water.
Conclusie: door meerdere keren het indirecte pad te oefenen geven we het brein de mogelijkheid om meer het indirecte pad te vinden en daarmee anders met de stress om te gaan. En juist het kijken, ruiken en ervaren van de huid en de omgeving versterken je kracht in het omgaan met stress. En bij de uiteindelijke beheersing zorgen de hormonen weer voor een fijn gevoel.
It’s all in the Mind!
Reageer

#57 #DTV Durf te vragen vanuit nieuwsgierigheid.

Durf te vragen vanuit nieuwsgierigheid. Wat houdt je tegen? Soms is het je omgeving die het niet waardeert en op sommige momenten nemen andere gedachten en behoeften je in beslag.

 

Vroeger als kind was je veel nieuwsgieriger en stelde je veel vragen. Durven we als we wat ouder zijn dat minder?

 

Nieuwsgierig zijn helpt bij durven. Het brein houdt van nieuwigheden. Bij het waarnemen van nieuwigheden komt dopamine vrij: een beloningsfactor voor het brein. Het zoeken naar iets nieuws geeft al vaak voldoende dopamine, het behalen van het resultaat is daarvoor niet noodzakelijk. Door nieuwsgierigheid wordt het werk leuker, kunnen verbeteringen plaatsvinden en wordt het leven aantrekkelijker. Daarbij neemt nieuwsgierigheid oordelen weg; die kunnen beperkend zijn voor verandering van gedrag. Nieuwsgierigheid beïnvloed de perceptie en zal een motiverende factor zijn bij durven.

 

“Durven heeft ook te maken met herkaderen. Nieuwsgierigheid helpt daarbij. Dat wekt dopamine op en dat werkt onmiddelijk. Dopamine is zó lekker voor de hersenen…! Nieuwsgierigheid is één van de fijnste competenties om mensen in te trainen. Voor een training geef ik ze dan bijvoorbeeld de opdracht om drie dingen te beschrijven op de weg hierheen die ze niet eerder gezien hadden. Dan moeten ze een andere weg nemen dan ze gewoon zijn en goed registreren wat ze zintuiglijk ervaren. Dat werkt altijd. Mensen vinden dat ook leuk, zo’n mini-experiment. Ze leren zo hoe fijn het is om onbevangen rond te kijken. Zelf heb ik Kiksvoorniks; ik word blij van stickers, graffiti of spreuken in de openbare ruimte.” (citaat uit mijn interview met Martijn Kagenaar voor Happy Fuel)

 

Momenteel voer ik een opdracht bij de Hogeschool Leiden de “Kritische Blik” uit. Een programma waar studenten leren om kritisch te lezen en niet zomaar iets aan te nemen. Daar merk ik dat het digitaal lesgeven het vragen stellen zeker niet bevordert. Ik kan me voorstellen dat, er voor deze studenten moed nodig is om nieuwsgierig te kunnen zijn of te doen. Soms omdat je iets niet helemaal snapt of om überhaupt in een werkcollege het woord te nemen. Je moet als student moedig zijn om door te vragen vanuit nieuwsgierigheid en je niet stom te voelen wanneer iemand je vragen of ideeën niet begrijpt. Of de vragen niet belangrijk vindt.

En als je je vergelijkt met andere studenten lijkt het dat anderen sneller het snappen terwijl jij nog veel vragen hebt. Gewoon omdat je wil weten. Vaak lijken antwoorden best wel logisch of goed uitgelegd. Toch kun je nog meer vragen hebben.

Gewoon uit nieuwsgierigheid.

Dan is het moeilijk om niet te denken dat het aan jou ligt. Misschien denk je dat je teveel doordenkt of juist niet goed op hebt gelet… je gaat pas iets vertellen of vragen wanneer je het antwoord bijna zeker weet. Ook zie je als student dat een docent soms ook geen vraag verwachten. Gewoon omdat dat te weinig gebeurt of dat zij zichzelf de vraag hebben gesteld.

Dus wat doe je dan? Niet durven toegeven dat je iets (nog) niet begrijpt en niet om hulp vragen. Dit houdt je tegen in je nieuwsgierigheid te ontwikkelen. Zo wordt je vanzelf steeds minder nieuwsgierig. En ontbreekt de lol die je kunt hebben van nieuwsgierigheid.

 

Nieuwsgierigheid kun je hervinden! Het helpt als ouders, docenten en leidinggevenden juist vrijheid en vertrouwen geven om nieuwsgierig gedrag te vertonen. Verder kan een verandering van je omgeving kan juist ook weer de nieuwsgierigheid prikkelen. Los van normale verplichtingen die je gewend bent. Nieuwe prikkels dagen je uit om dingen te doen die je eerder niet durfde. Nieuwsgierigheid kan door anderen en gebeurtenissen geprikkeld worden maar hoe tof zou het zijn om bewust je eigen nieuwsgierigheid te volgen.

 

Geef jezelf eens in de zoveel tijd een flinke schop onder je kont!

Ga een nieuwe uitdaging aan! Zoek een nieuwe omgeving, verrassingen, ervaringen, inzichten en inspirerende prikkels! 

Reageer

#56 Socrates op Sneakers: ben jij een Dappere Denker?

De schrijfster Elke Wiss vindt dat het boek Socrates op Sneakers voor Dappere Denkers is.
Die mensen durven te twijfelen, onderzoeken in plaats van zeker weten en het niet-weten durven omarmen. De moed om niet meteen te roepen, maar eerst te zwijgen.En om dan de onderzoekende vraag te stellen. Het ontwikkelen van moed en het risico op ongemak verdragen hoort bij het ontwikkelen van je socratische houding.
Herken jij je hierin? Ik (nog) niet helemaal.
Elke Wiss werkt vanuit de praktische filosofie en past dat toe in gesprekken. Wat aansluit bij onze theorie is dat er bij deze aanpak in het gesprek zelf het denken wordt aangezet. En dat er daardoor ook een wisseling van perspectief mogelijk is.  Leren te onderzoeken zonder te willen winnen of overtuigen.
Je ontwikkelt een “Perspectivische lenigheid”: het vermogen om buiten je eigen kader, opinies, opvattingen te denken.
Een vraag is volgen Wiss een uitnodiging. Een uitnodiging tot nadenken, uitleggen, aanscherpen, verdiepen, informatie verschaffen, onderzoeken, verbinden.
De vraag vraagt ook durf om vanuit een open, nieuwsgierige houding te luisteren en te kijken. De kunst is dan daarbij bij het verhaal van de ander te blijven. Het kan het denken in beweging zetten of juist leiden tot verheldering, nieuwe inzichten of een nieuw perspectief voor de beantwoorder van die vraag.
Met deze definitie sluiten we ook een aantal dingen uit. Een vraag is niet: advies geven, hypotheses checken, invullen, een mening delen, een suggestie doen.
Wat maakt vragen stellen nog niet zo makkelijk?
Elke Wiss beschrijft in haar boek een aantal oorzaken:
1.BIOLOGIE: over jezelf praten is véél lekkerder dan vragen stellen;
2 VRAAGVREES: vragen is soms hartstikke eng;
3 SCOREN: je scoort beter met een mening dan met een vraag;
4 OBJECTIVITEIT: we zijn verleerd objectief te redeneren;
5 TIJD: we denken dat het tijd kost om goede vragen te stellen;
6 COMPETENTIE: we krijgen het niet geleerd.
Wat is een socratische houding?
‘Enkel hij die zichzelf kent, en weet dat hij niets weet, heeft ruimte voor werkelijke kennis,’ aldus Socrates.
Een vragende houding is precies de houding die Socrates belichaamde: een onwetende, verwonderde, soms zelfs onbenullige houding. Zelfs de dingen die we doorgaans aannemen, die vanzelfsprekend lijken, stelde hij ter discussie en werden door hem bevraagd. Het feit dat we denken zeker te weten weerhoudt ons ervan wezenlijke vragen stellen.
RECEPT VOOR EEN SOCRATISCHE HOUDING
  • Nieuwsgierigheid als basis;
  • Een flinke scheut onwetendheid;
  • Een theelepel naïviteit;
  • Een snufje wens tot verdieping;
  • Een portie geduld;
  • Oordelen bewaard in de koelkast;
  • Tijd;
  • Leegte in je hoofd en openheid in je ogen;
  • Een pond empathische nulstand.
en vooral….. DURF!!!
Reageer

#54 Fouten maken moed & Faal CV

Op een schaal van 0 tot 10. Hoe trots ben je op je prestaties tot nu toe? De kans is groot dat je niet zo trots bent. Hoe dat komt?

 

Het helpt als je jezelf als verantwoordelijk voor een prestatie kan zien en de prestatie moet aan bepaalde standaarden voldoen of deze overtreffen.

 

Je zult een sporter nooit horen zeggen dat hij zo trots is dat hij heeft gewonnen omdat zijn tegenstander een enkelband verrekte tijdens de wedstrijd. A

Wel dat hij trots is omdat hij dankzij het vele trainen de tegenstander kon hebben.

 

Je voelt je trots als je prestatie te maken heeft met bekwaamheid en inspanning.

Gezonde trots (dus niet de hoogmoed, leidend tot arrogantie) is belangrijk voor jouw persoonlijk welzijn. Trots geeft een positieve zelfevaluatie en een goed gevoel sociaal gewaardeerd te zijn. Het is niet fijn om fouten te maken. Aan de ene kant wil je graag je best doen maar het moet ook veilig zijn.

 

Ik geloof erin dat je fouten aangeven dat je iets nog niet weet, of nog niet kunt. De fouten die je maakt, zijn een indicator voor je progressie, ontwikkeling en groei. Maar dat betreft wel onbedoeld gemaakte fouten. Als je niet leert je fouten te ondervinden, leer je geen risico’s te nemen.

 

Ik leerde vroeger te vechten en bleef ook tijdens de middelbare school en studie niet alleen voor het ‘veilig’ gaan.

 

Natuurlijk zijn de tijden veranderd. Mijn schoolvoorbeeld dateert van bijna 40 jaar geleden.

 

Als je trots op iets bent, vond je iets lastig. Je moest er moeite voor doen en misschien heb je er wel voor moeten vechten. En daarvan krijg je moed. Dus fouten maken moed.

 

Moedig voorwaarts! Met faalmoed!

Het boek Faalmoed van Stine Jensen inspireerde tot de volgende Faal CV:

Afwijzingen sollicitaties:

– docent: te veel op externe gericht te weinig op competentie ontwikkeling (werk er nu als freelancer)

– MRA coördinator traineeship: onzeker en te weinig enthousiasme (huh?)

Afwijzingen opdrachten:

Opdracht agressie training: anderen zijn passender in aanbod

Opdracht agressie training 2: te duur

 

Verloren:

– Voetbalpool Ajax-watchers 16x

– Wie is de Mol pool: 3x 2e

– Pubquiz Fabriek en ZCFC: 3 x 2e

Overig:

4 bekeuringen

Auto 3x ter reparatie

Lekkage in boot gerepareerd, lekt nog steeds…

Bijl brak bij filmopnames over Ijszwemmen https://youtu.be/yQKATAwwCjk

 

En weer doorrrrrrrr.

Reageer

#55 Boek review: “Courage” van Geoffrey Scarre over hoe moed situatie- en cultuurafhankelijkheid kan zijn.

Geoffrey Scarre schreef het boek “Courage”. Courage betekent moed in het Nederlands.
Filosofen hebben het sinds de oudheid over moed.  Er zijn meerdere definities van ‘moed’.
Scarre gaat in dit boek een laag dieper. Hij schrijft aanscherpend zodat we telkens meer komen te weten wat moed inhoudt. Ook onderbouwd hij zijn verhaal met wetenschappelijke bronnen. Met name de situatie- en cultuurafhankelijkheid zijn interessant om te lezen.
Hoewel algemeen wordt aangenomen dat moed de beheersing van angst inhoudt, is er minder consensus over de vormen die moed moet aannemen of de omstandigheden waarin deze moet worden uitgeoefend.
Scarre citeert La Rochefoucauld die opmerkt dat moed selectief en intermitterend kan zijn: iemand kan “moedig zijn voor het zwaard, maar bang voor kogels” of omgekeerd, en hij kan de ene keer meer moed tonen dan de andere. Binnen mijn durf-methode zien we dat ook terug bij het attribuut “Competenties in de context”.
De schrijver haalt  de psychologen Peterson en Seligman aan, die in hun definitie van moed eveneens naar angst verwijzen als:
“het vermogen om ondanks angst te doen wat gedaan moet worden”.
Een moedig persoon is volgens Scarre een persoon “die de juiste dingen onder ogen ziet en vreest en vanuit het juiste motief, op de juiste manier en op het juiste moment, en die ijk vertrouwen voelt onder de overeenkomstige omstandigheden” .
Moedig gedrag en dus durven kun je leren.
Aristoteles’ deugd is volgens de schrijver niet aangeboren maar verworven door gewenning, op dezelfde manier als praktische vaardigheden: dat wil zeggen, mannen worden “rechtvaardig door rechtvaardige daden te doen, gematigd door gematigde daden te doen, dapper door dappere daden te doen” . Als we dapper willen worden, moeten we oefenen met het omgaan met steeds gevaarlijkere situaties en proberen niet weg te rennen. Aan het einde van het proces zouden we niet langer de verleiding moeten voelen om te ontsnappen aan waar de rede ons zegt standvastig te blijven. De deugd die we op deze manier verwerven is prijzenswaardig.
Als oefenmeester in durven zeg ik ook vaak: het is oefenen, oefenen, oefenen…..
Attribuut 5 Kantelmoment
Het kantelmoment.
De aristotelische moedige man is iemand die nadenkt voordat hij handelt. (Ik gebruik het woord ‘man’ met opzet, want het Griekse woord voor ‘moed’ is andreia, ook vertaald als ‘mannelijkheid’, en Aristoteles schenkt relatief weinig aandacht aan de moed van vrouwen, die hij blijkbaar op zijn best een vage weerspiegeling vindt van de mannelijke variant.)
Dat komt overeen met het kantelmoment bij durven. Daar ligt ook een nadenkmoment, een reflectie.
Culturele verschillen
Sommige vormen van riskant gedrag lijken ronduit absurd, zoals het spelen van Russische roulette met een geladen pistool voor een weddenschap of om een ​​saaie middag door te brengen.
Zinloos risico nemen en dwaze bravoure lijken volgens Scarre onwaardig om als echt moedig te worden beschouwd, hoewel bij het onderscheiden van dwaas en waardig rekening moet worden gehouden met culturele variaties.
Wat voor de ene samenleving een vulgaire daad van opscheppen lijkt, kan door een andere als een bewonderenswaardige demonstratie van mannelijkheid worden beschouwd. In een fascinerende studie van de Crow Indians van Noord-Amerika beschrijft Jonathan Lear de gevaarlijke traditionele praktijk om een ​​uitdaging aan te gaan door dicht bij de vijand te rijden en hem aan te raken met een stok (bekend als een “coup stick”). Terwijl voor de Crow deze voorafgaande bloei van de strijd een oefening was die vereist was door krijgersdeugd, leek het voor naburige stammen misschien op puur exhibitionisme.
Degenen die niets vreesden, zouden alles durven; en de gevolgen zouden maar al te vaak rampzalig zijn. Het is waar dat angst soms te hard remt op onze inspanningen; maar het is beter remmen te bezitten die af en toe over-effectief zijn dan helemaal geen remmen te hebben, zegt Scarre.
Als het moeilijk kan zijn om je angsten de baas te worden, is het nog moeilijker om ze volledig kwijt te raken en niet te bereiken door een simpele wilsdaad. Men kan niet zomaar besluiten dat men niet langer bang zal zijn voor hoogtes of kleine ruimtes of grote spinnen.
Om van een angst af te komen, moet men indirect te werk gaan, bijvoorbeeld door een cursus, therapie of hypnose te volgen; en zelfs dan lukt het misschien niet, zegt Scarre.
Scarre heeft een helder boek geschreven wat mij met name veel inzicht heeft gegeven.
Het deed me ook herinneringen aan de Prof-dag bij Friss. Waarbij we een Hike & Haka inzetten om de diversiteit te verbinden in een team.
Reageer

#53 Zijn “originals” ook durvers? Boekreview op durven in “The Originals” van Adam Grant

Zijn “originals” ook durvers?
Met deze vraag startte ik met het lezen van dit boek :”The Originals van Adam Grant”
Adam Grant beschrijft vanuit diverse invalshoeken en theoretische onderbouwingen hoe “original” gedrag eruit ziet en welke factoren wel of niet werken om “original” te zijn. De definitie die hij hanteert is: “iets van een eenduidig en uniek karakter; een persoon die verschilt van andere mensen op een aantrekkende of interessante wijze ofwel een persoon met frisse inventieve capaciteiten en initiatief nemend.”
“Originals” ondernemen actie op een vaak onconventionele wijze stelt Grant. Als voorbeeld haalt hij de Warby Parker oprichters aan.  Zij waren de eerste die brillen en contactlenzen online verkochten.
Wat heeft impact om “original” te zijn?
Grant beschrijft hoe men de fouten in standaards en standaardaanpakker zoekt. De econoom Michael Housman onderzocht waarom bepaalde klantenservice medewerkers langer in hun baan bleven werken dan anderen. Bijvangst in dit onderzoek was dat bleek dat medewerkers die Chrome bleken te gebruiken anders naar situaties keken in vergelijking met bijvoorbeeld Firefox gebruikers. Het bleek dat Chromegebruiker destijds meer initiatief moesten nemen om Chrome überhaupt op hun PC te krijgen en dat zij standaardaanpakken van Firefox en Explorer in hun werk als minder effectief ervaarden. Chrome geeft niet altijd de standaardantwoorden.
De politiek psycholoog John Jost onderzocht hoe mensen omgaan met standaardsituaties die zij niet als prettig ervaren. Daar bleek dat mensen die het meeste last hadden van de standaardsituatie het minst tegenstand gaven.
Volgens Jost volgt er dan een “systeem-rechtvaardiging”, men rationaliseert het probleem weg. Deze rechtvaardiging heeft ook een verzachtende werking: “als de wereld er zo hoort uit te zien dan hoef ik er ook niet ontevreden mee te zijn”.
Een soort van berusting dat de situatie nu eenmaal zo is.
Maar juist het kenmerk van “originals” is dat zij tegen de standaard zijn en onderzoeken of het niet beter of anders kan.
Het begint met nieuwsgierigheid. Dan gaat het om vragen stellen, omdenken naar “vuja de” in plaats van “déjà vu”. We zien iets herkenbaars maar kijken er naar met de blik om nieuwe inzichten te verkrijgen.
Grant laat de 2 gezichten van ambitie zien. Het is goed om alles wat er te behalen valt ook te proberen te behalen en hij laat ook zien dat als je maar iets blijft doen op dezelfde wijze dat dat niet vernieuwend is. Begaafde personen staan vaak hoog in aanzien maar zijn niet perse vernieuwend. Volgens de schrijver William Deriesewicz worden ze dan de excellente schapen. Grant neemt je mee langs allerlei grootheden (M.L.King, Rosa Parks, Copernicus, Steve Jobs) en hij vraagt de lezer: “De laatste keer dat jij een goed idee had, wat deed je ermee?”. Als lezer wordt je geconfronteerd hoe we vaak met de stroom mee gaan. En dat we vaak onszelf censureren omdat we vaak niet opstaan en zeggen wat wij er zelf van vinden.
Als “original” moet je soms radicale risico’s nemen. We aanbidden mensen die “the right stuff” hebben en we nemen aan dat deze personen van een andere dimensie zijn. En mensen die dan toch wel het geluk hebben zijn onder een goed gesternte geboren. Terwijl het woord “entrepreneur” zoals de econoom Richard Castillion het beschreef juist letterlijk “risicodrager” betekent.
Het nemen van een risico en het dragen ervan wordt makkelijker als je een “risico-portfolio” hebt, dus als je iets risicovols onderneemt is het zinvol om ook iets achter de hand te hebben. Ondernemers starten soms vanuit een werkende situatie (schrijver T.S. Eliot) en beleggers verdelen de risico’s. Sommige successen ontstaan vanuit de veiligheid van een hobby (E-bay) of risico’s worden verdeeld door samen zaken op te zetten.
Google vroeg zijn personeel ooit eens om naar de eigen functies te kijken als flexibele onderdelen. De vraag werd gesteld om de functies opnieuw in te richten zoals zij dachten hoe die het beste werkten (VuJa De) en ook hoe zij het beste daarin tot hun recht zouden komen. De grenzen die er benoemd werden waren enkel en alleen de grenzen die mensen zelf gemaakt hadden.
“Creativity is allowing yourself to make mistakes. Art is knowing which ones to keep” Scott Adams
Hoe kom je dan tot een goed idee?
Grant beschrijft in dit deel hoe de wisselwerking verliep tussen Steve Jobs en collega’s en de uitvinder van de Segway Dean Kamen. Te zelfverzekerd zijn kan juist creativiteit beperken en degene die je feedback geeft is vaak doorslaggevend. Kies de juiste personen voor feedback (je eigen vakgenoten0 en het aantal ideeën dat je genereert kan nooit genoeg zijn. Grote ideeën ontstaan in een veelheid van mislukkingen. Bij een nieuw idee, iets dat we nog niet kennen, triggert ons instinct om nieuwe onbekende zaken af te wijzen. We focussen op hetgeen NIET zou werken en gaan uit van bestaande prototypes. Ga in de schoenen staan van de creator!
Een Michigan State University team van 15 wetenschappers onderzochten de relatie tussen het uitvoeren van een creatieve hobby en de kans op een Nobel prijs. Muziek vergrootte de kans 2x en acteren zelfs 22x! Juist deze uitbreiding van kennis en ervaring zorgt voor een breder perspectief en kansen op een goed idee. Maar ook werken in het buitenland blijkt uit een onderzoek van Frederiques Godart meer kans te geven op een goed idee.
De aanname dan intuïtie dan relevant is ontkracht Grant. Intuïtie werkt alleen in gebieden waar wij ervaring in hebben. (Erik Dane) en juist in een wereld waar veel verandert en steeds het leven onvoorspelbaarder wordt zal juist een goede analyse relevanter worden.
“Great spirits have always encountered opposition from mediocre minds’ Albert Einstein
In een hoofdstuk beschrijft Grant de lotgevallen van Carmen Medina.
Zij was de eerste persoon die bij de CIA gebruik wilde maken van een gezamenlijk internet. Men zag dat bij de CIA niet zitten en Carmen kwam uiteindelijk op een zijspoor terecht. Toch hield zij vol en kwam via dat zijspoor op een belangrijke positie en had nu meer gevoel voor timing waardoor haar ideeën alsnog werden overgenomen. Timing is essentieel maar ook het vinden van de juiste partners om de zaak op een hoger niveau te brengen.
Een andere “original” aanpak is het “Sarick”-effect. Benoem hetgeen waarom men juist niet naar jouw idee moet kijken om uiteindelijk af te sluiten met maar….als je het wel zou doen dan….Deze wijze van communiceren zorgt voor een meer ondersteunende houding van het publiek. De overtuigende aanpak werkt volgens marketing professoren Marian Friestad en Peter Wright niet omdat we dan ons “veiligheidsscherm” gaan op trekken.
Als je ook je beperkingen en begrenzingen aangeeft neigt je publiek naar een meer ondersteunende houding. Ook kom je dan betrouwbaarder over en ook doordachter. Ieder idee wordt door een investeerder bekeken met de bril: “wat is er mis in dit product” als je dat alvast vertelt, vergroot dat het vertrouwen. Ook heeft deze bevestiging van minpunten het effect dat toehoorder meer moeite heeft om te bepalen wat zij zelf aan beperkingen zien.
Het is net Newton: “elke kracht zorgt voor een gelijkwaardige tegenkracht” men denkt: het valt eigenlijk wel mee.
Grant beschrijft meer psychologische processen waar “originals” gebruik van maken, een mooi voorbeeld is om eens het liedje Happy Birthday te tikken op tafel en een ander te vragen welk lied dit is. Slechts 2,5 procent raadt het juiste lied. Hoe goed je ook tikt. Wanneer iemand zijn idee pitcht, pitch diegene zijn of haar idee. Zij hebben het bedacht. Het lied geschreven…Hun idee, hun visie…Men moet dus de ander meenemen in de communicatie. En uitleggen waarom! (Kotter, Sinek). En daarbij nog: Het Sarick effect!
Kies tussen deze 2 woorden: Iktitaf en Sarick welke kies je? Rufus Griscom onderzocht hoe we kijken en wat we gespiegeld willen zien. Bekende ideeën benaderen we positiever. Derhalve is zichtbaarheid van groot belang. Want wanneer we iets al eerder gezien hebben kiezen we voor dat. Darick dus!
Kiezen in een situatie die je niet bevalt.
Je hebt 4 opties: vertrekken, jezelf uitspreken, accepteren en doorzetten of geen aandacht meer geven.
Uiteindelijk gaan deze keuzes over controle en committent.
Je spreekt je alleen maar uit wanneer je weet dat het er toe doet wat je zegt en je enorm om iets geeft. Dan onderscheid Grant ook nog mensen die meer toegeeflijk zijn en diegene die het conflict graag opzoeken. Als je feedback vraagt aan de eerste groep zullen ze je toch niet kritiek geven daarvoor hebben ze een te grote angst voor conflict.
De status van het gemiddelde is de comfortzone waarbij het risico wel eens geprobeerd is en na een tegenslag de veiligheid van de comfortzone opnieuw bevestigde.
De eerder genoemde Carmen Medina slaagde wel uit de comfortzone te komen. Zij benoemde dat zij “mission focussed” was in plaats van de focus op zichzelf te hebben.
Donna Dubinsky was een manager bij Apple en kwam in conflict met Steve Jobs over de distributie. Haar laatste voorstel om de distributie ander aan te pakken werd alsnog aangenomen ondanks alle weerstand. Wat de crux was: output & impact! “Deliver, do your job and do it wel”. Negeren was geen optie, doorzetten wel tot het moment daar was om tegen Steve Jobs in te gaan. Alleen doorzetten had niet gewerkt omdat het je ontevredenheid niet oplost. Alleen vertrek of voor jezelf opkomen waren waardevolle opties.
En; na een fout kun je het altijd overdoen. De meeste mensen zullen dan zichzelf minder censureren en meer nadruk geven op de ideeën.
“ Never put off till tomorrow what you can do the day after tomorrow” Mark Twain.
Uitstelgedrag lijkt de vijand van productiviteit maar kan ook een bron zijn voor creativiteit. Het is dan meer wachten op het juiste moment. Da Vinci heeft de definitieve Mona Lisa na slechts 15 jaar definitief afgerond. Originaliteit kan niet onder haast verkregen worden. Dit vraagt wel een discipline om uit te kunnen stellen. Ontwijk voortijdige keuzes. Het geeft ook een bredere focus. De tekst: “I have a dream” van M.L.King stond niet in de originele tekst. Door de definitieve tekst telkens uit te stellen bleef King open voor nieuwe input die hij eerder wellicht niet gezien had. Mahalia Jackson zei tijdens zijn speech: vertel hen over je droom Martin!. En dat deed hij, spontaan.
Uitstel hoeft geen afstel te zijn. Door te testen en verfijnen met diverse opties komt er een beter resultaat. Bill Gross, oprichter van Idealab, stelt dat timing dan voor 42% invloed heeft op een succesresultaat of niet. Grant maakt onderscheid tussen “movers/pioneers” en “Settlers”. Hij laat zien dat de pioniers en first movers juist vaak niet de meest effectieve resultaten behalen. Pioniers maken 6x zoveel fouten.
Een “settler” komt na de pionier en zij kijken of het anders of beter kan dan de pioniers.
Setters maken minder impulsieve besluiten en zijn minder risicovol. Verder hebben zij meer tijd om naar technieken en processen te kijken die beter kunnen. Ook kunnen zij marktontwikkelingen volgen en klantbehoeften beter duiden. Grant toont ook dat de jongeren niet per definitie meer “original” zijn. Zij komen makkelijker en sneller tot een nieuwe blik op een situatie maar ouderen hebben meer bagage en geduld om het juiste pad soms te kiezen. Zij hebben meer geëxperimenteerd en kunne oude ideeen.
Goldi Locks and trojan horse
Als we allianties zoeken met groepen met dezelfde waarden missen we de optie om vanuit strategisch of tactisch oogpunt juist andere groepen te betrekken. Als we verschuiven van het “Waarom” (Sinek) naar het “hoe” zijn we vaak minder radicaal. Als we daarnaar vragen zijn mensen vaak minder radicaal.
Srdja Popovic.
Bij de servische revolutie heeft Srdja Popovic een belangrijke rol gespeeld. Juist het anders denken over strijd maakte hem succesvol. Ook het gebruik van humor werkt goed. En soms moet je van je “enemies” je “frenemies” maken. In de voetstappen meelopen van je vijand geeft je een voorsprong. En juist een tegenopdracht geven zorgt voor originele oplossingen. Start eens met een onconventioneel uitgangspunt en kijk dan waar het toe leidt.
“We are not brothers keeper…in countless large and small ways we are brothers maker”
Hebben familiesamenstellingen invloed op “original” gedrag?
Laatkomers zijn meer geneigd om risico te nemen. In sport hebben ze vaker blessures en in de politiek en wetenschap kiezen zij eerder radicale invalshoeken (Sulloway). In de risicobenadering zullen zij zich minder zorgen maken. Besluiten gaan minder over wat er verwacht wordt en meer over wie iemand is of wil zijn. Het is niet zo dat alle nakomers zo zijn maar het vergroot de mogelijkheid dat je je in een bepaalde richting ontwikkelt. Eerstgeborenen blijken volgens onderzoek meer dominant, meer gewetensvol en ambitieus te zijn. Zij verdedigen eerder de status qua waar de nakomers het juist uitdagen. Bij de geboorte van een nakomen zijn eerder geborenen geneigd om de regels te bevestigen en hun autoriteit juist te bevestigen ten opzichte van de nakomer. Nakomers kiezen vaker een niche waarin zij excelleren, weg van de mainstream. Grant laat ook de rol van ouders zien wanneer zij opvoeden. “Originals” worden vaker losgelaten en bepaalde waarden worden door de ouder juist belangrijk gevonden. Discipline is volgens Grant wel nodig en komt tot stand wanneer je kinderen de eigen waarden laat kiezen, een eigen kompas laten ontwikkelen en de consequenties van gedrag voor anderen laat ervaren.
het gebruik van woorden is dan essentieel volgens Grant. bevestiging van een goed karakter draagt bij aan een positieve identiteit, in plaats van het bevestigen van gedrag. Bijv. zeg: “wie wil een helper zijn?” in plaats van “wie wil helpen?”.
Wat betreft rolmodellen zijn ouders niet de beste rolmodellen. Juist rolmodellen die maatschappelijk van belang zijn zijn beter en zelfs fictieve rolmodellen (boek/film).
“in fact, the only sin which we never forgive in each other is difference of opinion”
Ralph Waldo Emerson
Diversiteit in culturen stimuleert “origanal” gedrag. Grant laat zien dat verscheidene Blusprints van culturen niet het gewenste gedrag opleveren. Negatieve feedback durven geven is daarbij essentieel.
“Before you criticize people, you should walk a mile  in their shoes. That way, when you criticize them, you’re a mile away end you have their shoes”
(Jack Handey, Saturday Night Live, deep thoughts)
Starters op werkplekken zijn de beste personen om kansen te zien om een cultuurverbetering in te zetten. Dit vraagt voor managers een “open-deur” policy.
Welke principes werken dan? Innovatief zijn, klanttevredenheid, toegankelijkheid,ontwikkelen, bevestiging  en randvoorwaarden creëren (financieel).
 “I learned that courage was not the absent of fear, but the triumph over it…The brave man is not he who does not feel afraid, but he who conquers that fear.” Nelson Mandela
Grant haalt Lewis Pugh aan; zwemmer op de Noordpool. Hij start als een defensieve pessimist en haalt daar zijn motivatie uit, om zijn tegenstanders te ontmoedigen.
Maak de angst je vriend zegt hij.
Angst is een intense emotie die je niet moet onderdrukken maar juist de energie omzetten naar een andere emotie. Angst komt voort uit hetgeen we verwachten. En dat dat negatief zal zijn.
Als we het Go-systeem activeren door bv enthousiasme kijken we naar de positieve kanten en mogelijkheden.
In het verzet (Servie en elders) blijkt dat mensen de angst overwinnen door het Go-systeem aan te zetten door kleine acties die een signaal geven naar een grotere groep. (Blueprint for a revolution, Srdja Popovic) Deze acties zijn klein in de daad maar in kwantiteit groot.
Ook Kahneman laat zien dat hetgeen je niet wil juist ook kan motiveren, wat zijn de kosten als je niet verandert. Als de voordelen tot verandering niet groter zijn gaat het stopsysteem in werking. we willen dan behouden wat we hebben.
Kortom het boek levert een scala aan inzichten om te durven!
Reageer